{"id":20026,"date":"2024-05-16T21:39:51","date_gmt":"2024-05-16T18:39:51","guid":{"rendered":"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/?p=20026"},"modified":"2026-03-15T02:28:50","modified_gmt":"2026-03-15T00:28:50","slug":"ae-andi-ekvaatori-suurhoimkond","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/ae-andi-ekvaatori-suurhoimkond\/","title":{"rendered":"Ae: Andi-ekvaatori suurh\u00f5imkond"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kiirlingid registri loenditele: <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/af-afroaasia-keelkond\/\" data-type=\"post\" data-id=\"20017\">afroaasia<\/a> [<code>Af<\/code>] | <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/al-altai-keelkond\/\" data-type=\"post\" data-id=\"19860\">Altai<\/a> [<code>Al<\/code>] | <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/ad-andamani-keelkond\/\" data-type=\"post\" data-id=\"20023\">Andamani<\/a> [<code>Ad<\/code>] | <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/ae-andi-ekvaatori-suurhoimkond\/\" data-type=\"post\" data-id=\"20026\">Andi-ekvaatori<\/a> [<code>Ae<\/code>] | <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/at-asteegi-tano-hoimkond\/\" data-type=\"post\" data-id=\"20042\">asteegi-tano<\/a> [<code>At<\/code>] | <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/au-austraalia-keeled\/\" data-type=\"post\" data-id=\"20045\">Austraalia<\/a> [<code>Au<\/code>] | <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/aa-austroaasia-hoimkond\/\" data-type=\"post\" data-id=\"13477\">austroaasia<\/a> [<code>Aa<\/code>] | <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/an-austroneesia-hoimkond-1-3-an-anep\/\" data-type=\"post\" data-id=\"20029\">austroneesia 1<\/a> [<code>An\u2013AnEP<\/code>] | <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/an-austroneesia-hoimkond-2-3-ant-anwn\/\" data-type=\"post\" data-id=\"20032\">austroneesia 2<\/a> [<code>AnT\u2013AnWN<\/code>] | <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/an-austroneesia-hoimkond-3-3-anwp-anx\/\" data-type=\"post\" data-id=\"20035\">austroneesia 3<\/a> [<code>AnWP\u2013AnX<\/code>] | <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/dr-draviidi-keelkond\/\" data-type=\"post\" data-id=\"20048\">draviidi<\/a> [<code>Dr<\/code>] | <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/ea-eskimo-aleuudi-keelkond\/\" data-type=\"post\" data-id=\"20051\">eskimo-aleuudi<\/a> [<code>Ea<\/code>] | <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/st-hiina-tiibeti-keelkond-1-2-st-stb\/\" data-type=\"post\" data-id=\"20073\">hiina-tiibeti 1<\/a> [<code>St\u2013StB<\/code>] | <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/st-hiina-tiibeti-keelkond-2-2-stc-sttx\/\" data-type=\"post\" data-id=\"20076\">hiina-tiibeti 2<\/a> [<code>StC\u2013StTX<\/code>] | <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/ho-hoka-hoimkond\/\" data-type=\"post\" data-id=\"20058\">hoka<\/a> [<code>Ho<\/code>] | <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/hu-hurri-keeled\/\" data-type=\"post\" data-id=\"20061\">hurri<\/a> [<code>Hu<\/code>] | <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/ii-hoimkonnavalised-ja-isoleeritud-indiaani-keeled\/\" data-type=\"post\" data-id=\"20118\">h\u00f5imkonnav\u00e4lised ja isoleeritud indiaani<\/a> [<code>Ii<\/code>] | <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/ie-indoeuroopa-keelkond-1-3-ie-ieg\/\" data-type=\"post\" data-id=\"13525\">indoeuroopa 1<\/a> [<code>Ie\u2013IeG<\/code>] | <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/ie-indoeuroopa-keelkond-2-3-iei-iel\/\" data-type=\"post\" data-id=\"14017\">indoeuroopa 2<\/a> [<code>IeI\u2013IeL<\/code>] | <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/ie-indoeuroopa-keelkond-3-3-iep-iey\/\" data-type=\"post\" data-id=\"14020\">indoeuroopa 3<\/a> [<code>IeP\u2013IeY<\/code>] | <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/is-isoleeritud-keeled\/\" data-type=\"post\" data-id=\"20121\">isoleeritud<\/a> [<code>Is<\/code>] | <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/ja-jaapani-keeled\/\" data-type=\"post\" data-id=\"20127\">Jaapani<\/a> [<code>Ja<\/code>] | <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/ca-kaukaasia-hoimkond\/\" data-type=\"post\" data-id=\"20010\">Kaukaasia<\/a> [<code>Ca<\/code>] | <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/kh-khoisani-keelkond\/\" data-type=\"post\" data-id=\"20113\">khoisani<\/a> [<code>Kh<\/code>] | <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/xxx-liigitamata-keeled-kirjad-ja-rahvad\/\" data-type=\"post\" data-id=\"20065\">liigitamata<\/a> [<code>xxx<\/code>] | <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/ma-makroalgonkini-hoimkond\/\" data-type=\"post\" data-id=\"20124\">makroalgonkini<\/a> [<code>Ma<\/code>] | <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/ms-makrosiuu-hoimkond\/\" data-type=\"post\" data-id=\"20133\">makrosiuu<\/a> [<code>Ms<\/code>] | <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/mc-makrotsibtsa-hoimkond\/\" data-type=\"post\" data-id=\"20130\">makrot\u0161ibt\u0161a<\/a> [<code>Mc<\/code>] | <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/nd-naa-dene-hoimkond\/\" data-type=\"post\" data-id=\"20136\">naa-dene<\/a> [<code>Nd<\/code>] | <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/nk-nigeri-kongo-hoimkond-1-3-nk-nkbd\/\" data-type=\"post\" data-id=\"20104\">Nigeri-Kongo 1<\/a> [<code>Nk\u2013NkBD<\/code>] | <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/nk-nigeri-kongo-hoimkond-2-3-nkbe-nkbx\/\" data-type=\"post\" data-id=\"20107\">Nigeri-Kongo 2<\/a> [<code>NkBE\u2013NkBX<\/code>] | <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/nk-nigeri-kongo-hoimkond-3-3-nkc-nkw\/\" data-type=\"post\" data-id=\"20110\">Nigeri-Kongo 3<\/a> [<code>NkC\u2013NkW<\/code>] | <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/ns-niiluse-sahara-hoimkond\/\" data-type=\"post\" data-id=\"20101\">Niiluse-Sahara<\/a> [<code>Ns<\/code>] | <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/om-oto-mange-hoimkond\/\" data-type=\"post\" data-id=\"20098\">oto-mange<\/a> [<code>Om<\/code>] | <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/pp-paapua-keeled-1-2-pp-pptl\/\" data-type=\"post\" data-id=\"20083\">Paapua 1<\/a> [<code>Pp\u2013PpTL<\/code>] | <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/pp-paapua-keeled-2-2-pptm-ppy\/\" data-type=\"post\" data-id=\"20089\">Paapua 2<\/a> [<code>PpTM\u2013PpY<\/code>] | <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/pa-paleoaasia-keeled\/\" data-type=\"post\" data-id=\"20095\">paleoaasia<\/a> [<code>Pa<\/code>] | <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/pe-penuti-hoimkond\/\" data-type=\"post\" data-id=\"20092\">penuti<\/a> [<code>Pe<\/code>] | <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/gp-zee-pano-kariibi-suurhoimkond\/\" data-type=\"post\" data-id=\"20055\">\u017eee-pano-kariibi<\/a> [<code>Gp<\/code>] | <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/ar-tehiskeeled\/\" data-type=\"post\" data-id=\"20039\">tehiskeeled<\/a> [<code>Ar<\/code>] | <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/ur-uurali-keelkond\/\" data-type=\"post\" data-id=\"13397\">Uurali<\/a> [<code>Ur<\/code>] | <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/sg-viipekeeled\/\" data-type=\"post\" data-id=\"20080\">viipekeeled<\/a> [<code>Sg<\/code>]<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"s\u00fcstemaatiline-register\">S\u00fcstemaatiline register<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Registris on&nbsp;<a href=\"https:\/\/sonaveeb.ee\/\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\" target=\"_blank\">S\u00f5naveebi<\/a>&nbsp;<a href=\"https:\/\/sonaveeb.ee\/ds\/linguae\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\" target=\"_blank\">Linguae andmebaasis<\/a>&nbsp;esinevad eestikeelsed m\u00e4rks\u00f5nad. Kirje struktuuri ja t\u00e4psemaid selgitusi vt&nbsp;<a href=\"https:\/\/eki.ee\/teatmik\/sustemaatilise-registri-sissejuhatus\/\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\" target=\"_blank\">registri sissejuhatusest<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u00e4histus ja lisas\u00fcmbolid:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><kbd>kood<\/kbd>&nbsp;\u2013 mustas kastis on ISO kood kas keelte (ISO 639-1, 639-2, 639-3, 639-5) v\u00f5i kirjade (ISO 15924) t\u00e4histamiseks;<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 h\u00e4\u00e4bunud keel, ajalooline kiri v\u00f5i rahvas;<\/li>\n\n\n\n<li>* aegunud v\u00f5i h\u00fcpoteetiline keeler\u00fchm;<\/li>\n\n\n\n<li>\u00b0 muudatus, v\u00f5rreldes Linguae senise andmebaasiga, mida viimati uuendati 2013<\/li>\n\n\n\n<li>\u207a uus kanne, v\u00f5rreldes Linguae senise andmebaasiga.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8230;.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Andi-ekvaatori suurh\u00f5imkond<\/strong> (<em>Andean-Equatorial macrophylum<\/em>) \u2666 H\u00fcpoteetiline keelekooslus (Greenberg 1987), mis h\u00f5lmab Andi, ekvaatori, hibaro-kando\u0161i ja makrotukano h\u00f5imkonda.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">AeA: Andi h\u00f5imkond<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Andi h\u00f5imkond<\/strong> (<em>Andean phylum<\/em> ~ <em>Andean languages<\/em>) \u2666 H\u00fcpoteetiline keelekooslus (Joseph Greenberg 1987), mis h\u00f5lmab araukaani, haki, hibito-t\u0161oloni, saparo ja t\u0161oni keelkonda ning ket\u0161ua keeli.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Andi keeled<\/strong> ~ ket\u0161umaraa keeled (<em>Andean<\/em> ~ <em>Quechumaran languages<\/em>) \u2666 Jaotis, millesse v\u00f5etakse kokku ket\u0161ua ja aimara keel.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">AeAA: araukaani keelkond<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>araukaani keelkond<\/strong> (<em>Araucanian<\/em> ~ <em>Mapuche languages<\/em>) \u2666 On seostatud penuti keeltega v\u00f5i arvatud Andi h\u00f5imkonda.<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>divit\u0161e keel<\/strong> (\u24d4 <em>diwiche<\/em>; <em>Diviche<\/em>, var <em>Divihet<\/em>). Kiri: . Rahvas: <code>divit\u0161e<\/code>, divit\u0161ed. Asuala: Argentina. \u2666 Sulandusid maput\u0161ede hulka.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>huillit\u0161e keel<\/strong> (\u24d4 <em>chesungun<\/em> ~ <em>chedungun<\/em>; <em>Huilliche<\/em>) <kbd>huh<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>huillit\u0161e<\/code>, huillit\u0161ed. Asuala: T\u0161iili. K\u00f5nelejaid: 2000. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/huh\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<br>Murded: \u2020kont\u0161o murre (<em>Concho<\/em>, var <em>Cuncho<\/em>).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>mapudunguni keel<\/strong> ~ mapudungu keel, van araukaani keel (<em>Mapudungun<\/em> ~ <em>Mapuche<\/em>, var <em>Araucanian<\/em>) <kbd>arn<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>maput\u0161e<\/code>, maput\u0161ed (\u24d4 <em>M\u00e4pfuchieu<\/em>; <em>Mapuche<\/em>). Asuala: Argentina, T\u0161iili. K\u00f5nelejaid: 260 000 [2007 &lt; W, 2025]. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/arn\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<br>Murded: leuvut\u0161e murre (<em>Leuvuche<\/em>); pehuent\u0161e murre (<em>Pehuenche<\/em>); pikunt\u0161e murre (<em>Picunche<\/em>).<br>Rahvad: <code>leuvut\u0161e<\/code>, leuvut\u0161ed (<em>\u1e3bewf\u00fc-che<\/em> &#8216;j\u00f5einimesed&#8217;; <em>Leuvuche<\/em>).<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>talut\u0161e keel<\/strong> (<em>Taluche<\/em>, var <em>Teluche<\/em>, <em>Taluhet<\/em>). Kiri: . Rahvas: <code>talut\u0161e<\/code>, talut\u0161ed. Asuala: Argentina. \u2666<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">AeAC: t\u0161oni keelkond<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>t\u0161oni keelkond<\/strong> ~ Patagoonia keelkond (<em>Chon<\/em> ~ <em>Patagonian languages<\/em>) \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>ona keel<\/strong> (\u24d4 <em>Selk&#8217;nam<\/em>; <em>Ona<\/em>) <kbd>ona<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>ona<\/code>, onad. Asuala: Argentina. K\u00f5nelejaid: 2. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/ona\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>tehuelt\u0161e keel<\/strong>, van t\u0161oni keel (<em>Tehuelche<\/em>, var <em>Chon<\/em>) <kbd>teh<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>tehuelt\u0161e<\/code>, tehuelt\u0161ed. Asuala: Argentina. K\u00f5nelejaid: 4. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/teh\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">AeAH: hibito-t\u0161oloni keelkond<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>hibito-t\u0161oloni keelkond<\/strong> (<em>Hibito-Cholon<\/em> ~ <em>Xibito-Cholon languages<\/em>) \u2666<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>hibito keel<\/strong> (<em>Hibito<\/em>, var <em>Jibito<\/em>, <em>Xibita<\/em>) <kbd>hib<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>hibito<\/code>, hibitod. Asuala: Peruu. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/hib\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>t\u0161oloni keel<\/strong> (<em>Chol\u00f3n<\/em>, var <em>Seeptsa<\/em>) <kbd>cht<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>t\u0161olon<\/code>, t\u0161olonid. Asuala: Peruu. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/cht\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">AeAJ: haki keelkond<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>haki keelkond<\/strong> (<em>Aymaran<\/em> ~ <em>Jaqi languages<\/em>) \u2666 Vrd ket\u0161umaraa keeled.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>aimara keel<\/strong> ~ aimaraa keel (<em>Aymar aru<\/em> ~ <em>aimara<\/em> ~ <em>Jaqi aru<\/em>; <em>Aymara<\/em>) <kbd>ay\/aym<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>aimara<\/code>, aimarad. Asuala: Boliivia, Peruu. K\u00f5nelejaid: 2 mln. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/aym\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>keskaimara keel<\/strong>\u207a (<em>Central Aymara<\/em>) <kbd>ayr<\/kbd>. Kiri: . Asuala: Argentina, Boliivia (1), Peruu, T\u0161iili. K\u00f5nelejaid: 2,3 mln. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/ayr\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>l\u00f5unaaimara keel<\/strong>\u207a (<em>Southern Aymara<\/em>) <kbd>ayc<\/kbd>. Kiri: . Asuala: Peruu. K\u00f5nelejaid: 219 000. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/ayc\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><strong>hakaru keel<\/strong> (\u24d4 <em>Haq&#8217;aru<\/em>; <em>Jaqaru<\/em>) <kbd>jqr<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>hakaru<\/code>, hakarud. Asuala: Peruu. K\u00f5nelejaid: 740. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/jqr\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">AeAX: muud Andi keeled<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>jagani keel<\/strong> ~ jahgani keel (\u24d4 <em>H\u00e1usi K\u00fata<\/em>; <em>Y\u00e1mana<\/em>, var <em>Yaghan<\/em>, <em>Y\u00e1gani<\/em>, <em>Yahgani<\/em>) <kbd>yag<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>jagani<\/code>, jaganid. Asuala: Argentina, T\u0161iili. K\u00f5nelejaid: 1. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/yag\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>katakao keel<\/strong> (<em>Catacao<\/em>, var <em>Catacaoan languages<\/em>, <em>Tall\u00e1n languages<\/em>). Asuala: Peruu. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>kavaskari keel<\/strong>, van alakalufi keeled (<em>Qawasqar<\/em>, var <em>Qawashqar<\/em>, <em>Kaw\u00e9sqar<\/em>, <em>Alacaluf<\/em>) <kbd>alc<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>kavaskar<\/code>, kavaskarid. Asuala: T\u0161iili. K\u00f5nelejaid: 12. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/alc\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>ket\u0161ua keel<\/strong> (\u24d4 <em>Qhichwa simi<\/em> ~ <em>Qheswa<\/em> ~ <em>Runasimi<\/em> &#8216;rahvakeel&#8217; ~ <em>Kichwa simi<\/em> ~ <em>Kechwa<\/em>; <em>Quechua<\/em>, var <em>Kechua<\/em>) <kbd>qu\/que<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>ket\u0161ua<\/code>, ket\u0161uad. Asuala: Boliivia, Ecuador, Peruu. K\u00f5nelejaid: 10 mln. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/que\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666 Makrokeel, mis ISO 639-s on jagatud 45 keelekujuks. Standardkeel, mis Peruus ja Boliivias on veidi erinev, tugineb l\u00f5unaket\u0161ua keelekujudele.\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u2020<strong>klassikaline ket\u0161ua keel<\/strong> (<em>Classical Quechua<\/em>) <kbd>qwc<\/kbd>. Kiri: ladina. Asuala: Peruu, Boliivia. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/qwc\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666 Inka riigis kasutatud keel v\u00f5i XVI\u2013XVII saj Hispaania koloniaalv\u00f5imude kasutatud keel.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>kulle keel<\/strong> (<em>Culle<\/em>, var <em>Cull\u00ed<\/em>, <em>Ilinga<\/em>). Asuala: Peruu. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>leko keel<\/strong> (<em>Leco<\/em>) <kbd>lec<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>leko<\/code>, lekod. Asuala: Boliivia. K\u00f5nelejaid: 20. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/lec\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>puelt\u0161e keel<\/strong> (<em>Puelche<\/em>) <kbd>pue<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>puelt\u0161e<\/code>, puelt\u0161ed. Asuala: Argentina. K\u00f5nelejaid: .5 <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/pue\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>set\u0161ura keel<\/strong>, van seki keel (<em>Sechura<\/em>, var <em>Sec<\/em>, <em>Sek<\/em>, <em>Tall\u00e1n<\/em>). Kiri: . Rahvas: <code>set\u0161ura<\/code>, se\u0161urad. Asuala: Peruu. \u2666 H\u00e4\u00e4bus XX saj alguseks.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>t\u0161ajavita keel<\/strong>, van kahuapana keeled (<em>Chayahuita<\/em>, var <em>Cahuapa<\/em>, <em>Cahuapana<\/em>) <kbd>cbt<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>t\u0161ajavita<\/code>, t\u0161ajavitad. Asuala: Peruu. K\u00f5nelejaid: 11 400. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/cbt\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>urarina keel<\/strong> ~ simaku keel (<em>Urarina<\/em>, var <em>Simacu<\/em>) <kbd>ura<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>urarina<\/code>, urarinad. Asuala: Peruu. K\u00f5nelejaid: 3000. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/ura\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">AeAZ: saparo keelkond<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>saparo keelkond<\/strong> (<em>Zaparoan languages<\/em>) \u2666<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>andoa keel<\/strong> (<em>Andoa<\/em>) <kbd>anb<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>andoa<\/code>, andoad. Asuala: Peruu. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/anb\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>saparo keel<\/strong> (<em>Z\u00e1paro<\/em>, var <em>Zaparo<\/em>) <kbd>zro<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>saparo<\/code>, saparod. Asuala: Ecuador. K\u00f5nelejaid: 1. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/zro\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">AeE: ekvaatori h\u00f5imkond<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>ekvaatori h\u00f5imkond<\/strong> (<em>Equatorial phylum<\/em>) \u2666<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">AeEA: aravaki keelkond<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>aravaki keelkond<\/strong> (<em>Arawakan languages<\/em>) \u2666<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>apolista keel<\/strong> (<em>Apolista<\/em>, var <em>Lapachu<\/em>). Kiri: . Rahvas: <code>apolista<\/code>, apolistad. Asuala: Boliivia. \u2666 H\u00e4\u00e4bus XVIII saj alguses.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>apurinani keel<\/strong> ~ ipurina keel (<em>Apurin\u00e3<\/em>, var <em>Ipurin\u00e3n<\/em>, <em>Ipurina<\/em>) <kbd>apu<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>apurinan<\/code>, apurinanid. Asuala: Brasiilia (Amazonas). K\u00f5nelejaid: 4000. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/apu\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>aravaki keel<\/strong> ~ lokono keel (<em>Arawak<\/em>, var <em>Lokono<\/em>, <em>Aruaco<\/em>, <em>Locono<\/em>) <kbd>arw<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>aravak<\/code>, aravakid. Asuala: Guyana, Prantsuse Guajaana, Suriname, Venezuela. K\u00f5nelejaid: 2500. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/arw\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>a\u0161eninka keel<\/strong>, van kampa keel (<em>Ash\u00e9ninka<\/em>, var <em>Ash\u00e1ninka<\/em>, <em>Campa<\/em>, <em>Atiri<\/em>). Kiri: . Rahvas: <code>a\u0161eninka<\/code>, a\u0161eninkad. Asuala: Peruu. K\u00f5nelejaid: . \u2666\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>a\u0161aninka keel<\/strong> (<em>Ash\u00e1ninka<\/em>) <kbd>cni<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>a\u0161aninka<\/code>, a\u0161aninkad. Asuala: Peruu. K\u00f5nelejaid: 26 100. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/cni\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>a\u0161ininka keel<\/strong> ~ Apurucayali a\u0161ininka keel (<em>Ajy\u00edninka Apurucayali<\/em>, var <em>Axininca<\/em>) <kbd>cpc<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>a\u0161ininka<\/code>, a\u0161ininkad. Asuala: Peruu. K\u00f5nelejaid: 4000. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/cpc\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>L\u00f5una-Ucayali a\u0161eninka keel<\/strong> (<em>South Ucayali Ash\u00e9ninka<\/em>) <kbd>cpy<\/kbd>. Kiri: ladina. Asuala: Peruu. K\u00f5nelejaid: 13 000. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/cpy\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Pajonali a\u0161eninka keel<\/strong> (<em>Pajonal Ash\u00e9ninka<\/em>) <kbd>cjo<\/kbd>. Kiri: ladina. Asuala: Peruu. K\u00f5nelejaid: 12 000. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/cjo\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Peren\u00e9 a\u0161eninka keel<\/strong> (<em>Peren\u00e9 Ash\u00e9ninka<\/em>) <kbd>prq<\/kbd>. Kiri: ladina. Asuala: Peruu. K\u00f5nelejaid: 5500. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/prq\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Pichise a\u0161eninka keel<\/strong> (<em>Pichis Ash\u00e9ninka<\/em>) <kbd>cpu<\/kbd>. Kiri: . Asuala: Peruu. K\u00f5nelejaid: 12 000. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/cpu\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Ucayali-Yur\u00faa a\u0161eninka keel<\/strong> (<em>Ucayali-Yur\u00faa Ash\u00e9ninka<\/em>) <kbd>cpb<\/kbd>. Kiri: ladina. Asuala: Brasiilia, Peruu. K\u00f5nelejaid: 7900. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/cpb\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><strong>atorai keel<\/strong> (<em>Atorada<\/em>, var <em>Atorai<\/em>) <kbd>aox<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>atorai<\/code>, atoraid. Asuala: Brasiilia, Guyana. K\u00f5nelejaid: ?. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/aox\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>at\u0161agua keel<\/strong> (<em>Achagua<\/em>, var <em>Achawa<\/em>) <kbd>aca<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>at\u0161agua<\/code>, at\u0161aguad. Asuala: Colombia. K\u00f5nelejaid: 250. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/aca\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>baniva keel<\/strong> (<em>Baniva<\/em>) <kbd>bvv<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>baniva<\/code>, banivad. Asuala: Venezuela. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/bvv\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>I\u00e7ana baniva keel<\/strong> (<em>Baniwa<\/em>, var <em>Baniua do I\u00e7ana<\/em>) <kbd>bwi<\/kbd>. Kiri: . Asuala: Brasiilia, Venezuela. K\u00f5nelejaid: 6000. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/bwi\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><strong>baure keel<\/strong> (<em>Baure<\/em>, var <em>Baur\u00e9<\/em>) <kbd>brg<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>baure<\/code>, baured. Asuala: Boliivia. K\u00f5nelejaid: 13. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/brg\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>garifuna keel<\/strong>, hrv musta kariibi keel (<em>Garifuna<\/em>, var <em>Black Carib<\/em>) <kbd>cab<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>garifuna<\/code>, garifunad ~ <code>must kariib<\/code>, mustad kariibid. Asuala: Belize, Guatemala, Honduras. K\u00f5nelejaid: 196 000. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/cab\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>guajupe keel<\/strong> (<em>Guayupe<\/em>). Kiri: . Rahvas: <code>guajupe<\/code>, guajuped. Asuala: Colombia. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>guana keel<\/strong> (<em>Guana<\/em>, var <em>Guan\u00e1<\/em>) <kbd>gqn<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>guana<\/code>, guanad. Asuala: Brasiilia (Mato Grosso). <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/gqn\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>injapari keel<\/strong> (<em>I\u00f1apari<\/em>, var <em>Inamari<\/em>, <em>Inapari<\/em>) <kbd>inp<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>injapari<\/code>, injaparid. Asuala: Peruu. K\u00f5nelejaid: 4. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/inp\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>jane\u0161a keel<\/strong> (\u24d4 <em>Yane\u0161ac\u0323\u030c<\/em>; <em>Yanesha&#8217;<\/em>, var <em>Amuexa<\/em>) <kbd>ame<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>jane\u0161a<\/code>, jane\u0161ad. Asuala: Peruu. K\u00f5nelejaid: 9800. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/ame\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>javalapiti keel<\/strong> (<em>Yawalapit\u00ed<\/em>, var <em>Yaulapiti<\/em>) <kbd>yaw<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>javalapiti<\/code>, javalapitid. Asuala: Brasiilia (Mato Grosso). K\u00f5nelejaid: 7. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/yaw\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>javitero keel<\/strong> (<em>Yavitero<\/em>, var <em>Yavietero<\/em>) <kbd>yvt<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>javitero<\/code>, javiterod. Asuala: Venezuela. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/yvt\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>jine keel<\/strong> ~ piro keel (<em>Yine<\/em>, var <em>Chontaquiro<\/em>, <em>Piro<\/em>) <kbd>pib<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>jine<\/code>, jined. Asuala: Peruu. K\u00f5nelejaid: 4000. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/pib\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>jukuna keel<\/strong> (<em>Yucuna<\/em>) <kbd>ycn<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>jukuna<\/code>, jukunad. Asuala: Colombia. K\u00f5nelejaid: 1800. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/ycn\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>jumana keel<\/strong> (<em>Jumana<\/em>, var <em>Yumana<\/em>). Kiri: . Rahvas: <code>jumana<\/code>, jumanad. Asuala: Brasiilia. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>kabijari keel<\/strong> (<em>Cabiyar\u00ed<\/em>, var <em>Cauyar\u00ed<\/em>, <em>Canyar\u00ed<\/em>) <kbd>cbb<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>kabijari<\/code>, kabijarid. Asuala: .Colombia K\u00f5nelejaid: 310. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/cbb\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>kaketio keel<\/strong> (<em>Caquetio<\/em>). Asuala: Aruba, Bonaire, Cura\u00e7ao. \u2666 Keel h\u00e4\u00e4bus XIX saj II pooleks.<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>kanamari keel<\/strong> (<em>Canamari<\/em>, var <em>Kanamar\u00e9<\/em>). Asuala: Brasiilia. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>konibo keel<\/strong> (<em>Conibo<\/em>, var <em>Cunibo<\/em>, <em>Conibos<\/em>). Asuala: Brasiilia. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>manao keel<\/strong> (<em>Manao<\/em>, var <em>Mana\u00f3s<\/em>). Asuala: Brasiilia. \u2666 Vrd Manaus (linn).<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>maraoni keel<\/strong> (<em>Mar\u00e1on<\/em>, var <em>Maraon<\/em>). Kiri: . Rahvas: <code>maraon<\/code>, maraonid. Asuala: Brasiilia. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>marava keel<\/strong>, van maraua keel (<em>Maraw\u00e1<\/em>, var <em>Maraua<\/em>). Kiri: . Rahvas: <code>marava<\/code>, maravad. Asuala: Brasiilia. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>mat\u0161igenga keel<\/strong> (<em>Machiguenga<\/em>) <kbd>mcb<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>mat\u0161igenga<\/code>, mat\u0161igengad. Asuala: Peruu. K\u00f5nelejaid: 10 100. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/mcb\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>mehinaku keel<\/strong> (<em>Mehin\u00e1ku<\/em>, var <em>Mehinac\u00fa<\/em>) <kbd>mmh<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>mehinaku<\/code>, mehinakud. Asuala: Brasiilia (Mato Grosso). K\u00f5nelejaid: 200. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/mmh\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>motiloni keel<\/strong> (<em>Motilon<\/em>). Asuala: Venezuela. \u2666 ENE keelte kaardil 1972 on motiloni keeled \u00fcks loodekariibi keeler\u00fchm.| N\u00e4ib olevat bari keele (t\u0161ibt\u0161a) s\u00fcnon\u00fc\u00fcm, sest osa autoreid paigutab ta aravaki keelte alla.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>palikuri keel<\/strong> (<em>Palik\u00far<\/em>, var <em>Palicur<\/em>) <kbd>plu<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>palikur<\/code>, palikurid. Asuala: Brasiilia, Prantsuse Guajaana. K\u00f5nelejaid: 1400. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/plu\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>parauhano keel<\/strong> (<em>Paraujano<\/em>) <kbd>pbg<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>parauhano<\/code>, parahuanod. Asuala: Venezuela. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/pbg\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>paressi keel<\/strong> (<em>Parec\u00eds<\/em>, var <em>Paress\u00ed<\/em>) <kbd>pab<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>paressi<\/code>, paressid. Asuala: Brasiilia (Mato Grosso). K\u00f5nelejaid: 1300. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/pab\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>pase keel<\/strong> (<em>Pas\u00e9<\/em>). Asuala: Brasiilia. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>piapoko keel<\/strong> (<em>Piapoco<\/em>) <kbd>pio<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>piapoko<\/code>, piapokod. Asuala: Colombia, Venezuela. K\u00f5nelejaid: 6400. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/pio\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>saarekariibi keel<\/strong> (<em>Island Carib<\/em>, var <em>Kalh\u00edphona<\/em>, <em>I\u00f1eri<\/em>) <kbd>crb<\/kbd>. Asuala: Dominica, Saint Vincent. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/crb\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666 Antillidel varem k\u00f5neldud keel.<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>saraveka keel<\/strong> (<em>Saraveca<\/em>) <kbd>sar<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>saraveka<\/code>, saravekad. Asuala: Boliivia. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/sar\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>\u0161ebaje keel<\/strong> (<em>Shebaye<\/em>, var <em>Shebayo<\/em>). Kiri: . Rahvas: <code>\u0161ebaje<\/code>, \u0161ebajed. Asuala: Venezuela. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>taino keel<\/strong> (<em>Taino<\/em>) <kbd>tnq<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>taino<\/code>, tainod. Asuala: Bahama. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/tnq\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>tariana keel<\/strong> (<em>Tariana<\/em>) <kbd>tae<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>tariana<\/code>, tarianad. Asuala: Brasiilia, Colombia. K\u00f5nelejaid: 430. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/tae\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>terena keel<\/strong> ~ tereno keel (<em>Ter\u00eana<\/em>, var <em>Tereno<\/em>) <kbd>ter<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>terena<\/code>, terenad. Asuala: Brasiilia (Mato Grosso do Sul). K\u00f5nelejaid: 15 000. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/ter\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>trinitario keel<\/strong> (<em>Trinitario<\/em>, var <em>Mojos<\/em>, <em>Moxos<\/em>, <em>Mojo<\/em>) <kbd>trn<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>trinitario<\/code>, trinitariod. Asuala: Boliivia. K\u00f5nelejaid: 5500. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/trn\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>t\u0161amikuro keel<\/strong> (<em>Chamicuro<\/em>, var <em>Chamicura<\/em>) <kbd>ccc<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>t\u0161amikuro<\/code>, t\u0161amikurod. Asuala: Peruu. K\u00f5nelejaid: 2. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/ccc\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>t\u0161ane keel<\/strong> (<em>Chan\u00e9<\/em>) <kbd>caj<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>t\u0161ane<\/code>, t\u0161aned. Asuala: Argentina. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/caj\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>t\u0161ukuna keel<\/strong> (<em>Chucuna<\/em>). Asuala: Colombia. \u2666 Muud allikad n\u00e4ivad selle samastavat kuna keelega.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>vajuu keel<\/strong>, van goahiro keel (<em>wayuunaiki<\/em>; <em>Wayuu<\/em>, var <em>Guajiro<\/em>, <em>Goajiro<\/em>) <kbd>guc<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>vajuu<\/code>, vajuud. Asuala: Colombia, Venezuela. K\u00f5nelejaid: 305 000. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/guc\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>vapi\u0161ana keel<\/strong> (<em>Wapishana<\/em>, var <em>Wapishan\u00e1<\/em>) <kbd>wap<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>vapi\u0161ana<\/code>, vapi\u0161anad. Asuala: Brasiilia, Guyana. K\u00f5nelejaid: 12 500. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/wap\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>varaiku keel<\/strong> (<em>Waraik\u00fa<\/em>, var <em>Uaraicu<\/em>). Kiri: . Rahvas: <code>varaiku<\/code>, varaikud. Asuala: Brasiilia. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>varekena keel<\/strong> (<em>Guarequena<\/em>, var <em>Arequena<\/em>, <em>Warekena<\/em>) <kbd>gae<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>varekena<\/code>, varekenad. Asuala: Brasiilia, Venezuela. K\u00f5nelejaid: 500. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/gae\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>vaura keel<\/strong> (<em>Waur\u00e1<\/em>, var <em>Waura<\/em>, <em>Uaur\u00e1<\/em>) <kbd>wau<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>vaura<\/code>, vaurad. Asuala: Brasiilia (Mato Grosso). K\u00f5nelejaid: 330. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/wau\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">AeEAA: arava keeled<\/h4>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>arava keeled<\/strong> (<em>Arauan languages<\/em>) \u2666 On ka loetud iseseisvaks keelkonnaks.<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>arava keel<\/strong> (<em>Araw\u00e1<\/em>, var <em>Arau\u00e1<\/em>). Kiri: . Rahvas: <code>arava<\/code>, aravad. Asuala: Brasiilia. \u2666 Kogu aravate rahvar\u00fchm suri 1877 leetritesse.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>jamamadi keel<\/strong> ~ jamamudi keel (<em>Jamamad\u00ed<\/em>, var <em>Yamamad\u00ed<\/em>, <em>Yanamudi<\/em>, <em>Kanamanti<\/em>) <kbd>jaa<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>jamamadi<\/code>, jamamadid. Asuala: Brasiilia (Amazonas). K\u00f5nelejaid: 480. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/jaa\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>paumari keel<\/strong> (<em>Paumar\u00ed<\/em>) <kbd>pad<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>paumari<\/code>, paumarid. Asuala: Brasiilia (Amazonas). K\u00f5nelejaid: 870. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/pad\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">AeEG: guahibo-pamigua keelkond<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>guahibo-pamigua keelkond<\/strong> (<em>Guahibo-Pamigua languages<\/em>) \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>guahibo keel<\/strong> (<em>Guahibo<\/em>, var <em>Wahibo<\/em>) <kbd>guh<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>guahibo<\/code>, guahibod. Asuala: Colombia. K\u00f5nelejaid: 23 000. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/guh\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>pamigua-tinigua keeled<\/strong> (<em>Pamigua-Tinigua languages<\/em>) \u2666 H\u00f5lmas n\u00fc\u00fcdseks h\u00e4\u00e4bunud keeli.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">AeEM: mokoa keelkond<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>mokoa keelkond<\/strong> (<em>Mocoa languages<\/em>) \u2666<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>otomako keel<\/strong> (<em>Otomaco-Taparita<\/em>, var <em>Otomaco<\/em>). Asuala: Colombia, Venezuela. \u2666<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">AeES: saliba keelkond<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>saliba keelkond<\/strong> ~ saliva-piaroa keelkond (<em>Salivan languages<\/em>, var <em>Saliva-Piaroa languages<\/em>) \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>mako keel<\/strong> (<em>Maco<\/em>, var <em>Mac\u00fa<\/em>, <em>Itoto<\/em>) <kbd>wpc<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>mako<\/code>, makod. Asuala: Venezuela. K\u00f5nelejaid: 2500. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/wpc\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>piaroa keel<\/strong> (<em>Piaroa<\/em>, var <em>Ature<\/em>) <kbd>pid<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>piaroa<\/code>, piaroad. Asuala: Venezuela. K\u00f5nelejaid: 12 300. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/pid\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>saliba keel<\/strong> (<em>S\u00e1liba<\/em>, var <em>S\u00e1liva<\/em>) <kbd>slc<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>saliba<\/code>, salibad. Asuala: Colombia, Venezuela. K\u00f5nelejaid: 1600. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/slc\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">AeET: tupii-guaranii keelkond<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>tupii-guaranii keelkond<\/strong> (<em>Tup\u00ed-Guaran\u00ed languages<\/em>) \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>apiaka keel<\/strong> (<em>Apiak\u00e1<\/em>, var <em>Apiaca<\/em>) <kbd>api<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>apiaka<\/code>, apiakad. Asuala: Brasiilia (Mato Grosso). K\u00f5nelejaid: 190. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/api\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>arikemi keel<\/strong> (<em>Arikem<\/em>, var <em>Ariqueme<\/em>) <kbd>ait<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>arikem<\/code>, arikemid. Asuala: Brasiilia (Rond\u00f4nia). <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/ait\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>arua keel<\/strong> (<em>Aru\u00e1<\/em>) <kbd>arx<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>arua<\/code>, aruad. Asuala: Brasiilia (Rond\u00f4nia). K\u00f5nelejaid: 12. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/arx\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>at\u0161e keel<\/strong>, van guajaki keel (<em>Ach\u00e9<\/em>, var <em>Guayaki<\/em> \u00a1, <em>Guayaqu\u00ed<\/em> \u00a1) <kbd>guq<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>at\u0161e<\/code>, at\u0161ed. Asuala: Paraguay. K\u00f5nelejaid: 1400. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/guq\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>aveti keel<\/strong>, van auati keel (<em>Aweti<\/em>, var <em>Aueto<\/em>, <em>Auati<\/em>) <kbd>awe<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>aveti<\/code>, avetid. Asuala: Brasiilia (Mato Grosso). K\u00f5nelejaid: 140. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/awe\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>emerilloni keel<\/strong> (<em>Emerillon<\/em>, var <em>Mereyo<\/em>, <em>Emere\u00f1on<\/em>) <kbd>eme<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>emerillon<\/code>, emerillonid. Asuala: Prantsuse Guajaana. K\u00f5nelejaid: 400. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/eme\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>guaranii keel<\/strong> (\u24d4 <em>ava\u00f1e&#8217;\u1ebd<\/em> ~ <em>Waran\u00edyi aru<\/em>; <em>Guarani<\/em>) <kbd>gn\/grn<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>guaranii<\/code>, guaraniid. Asuala: Paraguay. K\u00f5nelejaid: 2,5 mln. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/grn\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Ida-Boliivia guaranii keel<\/strong> (<em>Eastern Bolivian Guaran\u00ed<\/em>, var <em>Chawuncu<\/em> \u00a1, <em>Chiriguano<\/em> \u00a1) <kbd>gui<\/kbd>. Kiri: ladina. Asuala: Boliivia. K\u00f5nelejaid: 51 000. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/gui\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>L\u00e4\u00e4ne-Boliivia guaranii keel<\/strong>\u207a (<em>Western Bolivian Guaran\u00ed<\/em>) <kbd>gnw<\/kbd>. Kiri: . Asuala: Boliivia. K\u00f5nelejaid: 7000. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/gnw\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>mbjaa keel<\/strong>\u207a (<em>Mby\u00e1 Guaran\u00ed<\/em>, var <em>Mbua<\/em>, <em>Mby\u00e1<\/em>) <kbd>gun<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>mbjaa<\/code>, mbjaad. Asuala: Brasiilia, Paraguay. K\u00f5nelejaid: 25 500. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/gun\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Paraguay guaranii keel<\/strong>\u207a (<em>Paraguayan Guaran\u00ed<\/em>) <kbd>gug<\/kbd>. Kiri: ladina. Asuala: Paraguay. K\u00f5nelejaid: 4,9 mln. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/gug\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>t\u0161iripa keel<\/strong>\u207a ~ njandeva keel (<em>Chirip\u00e1<\/em>, var <em>Ava Guaran\u00ed<\/em>, <em>Apytare<\/em>, <em>Nhandeva<\/em>, <em>\u00d1andeva<\/em>, <em>Tsirip\u00e1<\/em>, <em>Txirip\u00e1<\/em>) <kbd>nhd<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>t\u0161iripa<\/code>, t\u0161iripad ~ <code>njandeva<\/code>, njandevad. Asuala: Paraguay. K\u00f5nelejaid: 11 900. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/nhd\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666 Paraguays t\u0161iripad, Brasiilias njandevad.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>ivapare keel<\/strong> (<em>Ivapare<\/em>). Asuala: Brasiilia. \u2666 On ehk tenetehari murdeid?<\/li>\n\n\n\n<li><strong>juruna keel<\/strong> (<em>Jur\u00fana<\/em>, var <em>Iuruna<\/em>, <em>Yuruna<\/em>) <kbd>jur<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>juruna<\/code>, jurunad. Asuala: Brasiilia (Mato Grosso). K\u00f5nelejaid: 280. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/jur\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>kagvahiva keeled<\/strong> (<em>Kagwahiwa<\/em> ~ <em>Kawahib<\/em> ~ <em>Kavahiva languages<\/em>) \u2666 Keele- v\u00f5i murder\u00fchm, kuhu kuuluvad tenjarimi, juma, karipuna jt keeled.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>kaiva keel<\/strong> (<em>Kaiw\u00e1<\/em>, var <em>Kaiwa<\/em>, <em>Caingua<\/em>) <kbd>kgk<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>kaiva<\/code>, kaivad. Asuala: Brasiilia. K\u00f5nelejaid: 18 500. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/kgk\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>kajabi keel<\/strong> (<em>Kayabi<\/em>, var <em>Caiabi<\/em>) <kbd>kyz<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>kajabi<\/code>, kajabid. Asuala: Brasiilia (Mato Grosso, Par\u00e1). K\u00f5nelejaid: 1000. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/kyz\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>kamajura keel<\/strong> (<em>Kamayur\u00e1<\/em>, var <em>Camaiura<\/em>) <kbd>kay<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>kamajura<\/code>, kamajurad. Asuala: Brasiilia (Mato Grosso). K\u00f5nelejaid: 360. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/kay\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>kanoeiro keel<\/strong> ~ ava keel (<em>Av\u00e1-Canoeiro<\/em>, var <em>Canoeiro<\/em>) <kbd>avv<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>kanoeiro<\/code>, kanoeirod. Asuala: Brasiilia (Goi\u00e1s). K\u00f5nelejaid: 40. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/avv\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>karipuna keel<\/strong> (<em>Karipuna<\/em>, var <em>Caripun\u00e1<\/em>) <kbd>kuq<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>karipuna<\/code>, karipunad. Asuala: Brasiilia (Rond\u00f4nia). K\u00f5nelejaid: 14. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/kuq\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>karo keel<\/strong> ~ ramarama keel (<em>Karo<\/em>, var <em>Ar\u00e1ra<\/em>, <em>Itanga<\/em>, <em>Ramarama<\/em>) <kbd>arr<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>karo<\/code>, karod. Asuala: Brasiilia (Mato Grosso, Rond\u00f4nia). K\u00f5nelejaid: 170. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/arr\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>kokama keel<\/strong> (<em>Cocama-Cocamilla<\/em>, var <em>Cocama<\/em>) <kbd>cod<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>kokama<\/code>, kokamad. Asuala: Brasiilia, Peruu. K\u00f5nelejaid: 2000. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/cod\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>makurapi keel<\/strong> (<em>Makur\u00e1p<\/em>, var <em>Macur\u00e1p<\/em>) <kbd>mpu<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>makurap<\/code>, makurapid. Asuala: Brasiilia (Rond\u00f4nia). K\u00f5nelejaid: 110. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/mpu\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>manitsava keel<\/strong> (<em>Maritsau\u00e1<\/em>, var <em>Manitsaw\u00e1<\/em>, <em>Manitsaua<\/em>) <kbd>msp<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>manitsava<\/code>, manitsavad. Asuala: Brasiilia (Mato Grosso). <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/msp\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>mave keel<\/strong>, van maue keel (<em>Sater\u00e9-Maw\u00e9<\/em>, var <em>Mau\u00e9<\/em>) <kbd>mav<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>mave<\/code>, maved. Asuala: Brasiilia (Amazonas, Par\u00e1). K\u00f5nelejaid: 7100. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/mav\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>munduruku keel<\/strong> (<em>Munduruk\u00fa<\/em>, var <em>Munduruc\u00fa<\/em>) <kbd>myu<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>munduruku<\/code>, mundurukud. Asuala: Brasiilia (Amazonas, Par\u00e1). K\u00f5nelejaid: 10 100. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/myu\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>njandeva keel<\/strong> (<em>\u00d1andeva<\/em>, var <em>Guasurango<\/em>, <em>Tapiete<\/em>, <em>Tirumbae<\/em>, <em>Yanaigua<\/em>) <kbd>tpj<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>njandeva<\/code>, njandevad. Asuala: Paraguay. K\u00f5nelejaid: 2400. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/tpj\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>njengatu keel<\/strong> (\u24d4 <em>\u00f1e&#8217;engat\u00fa<\/em>; <em>Nhengatu<\/em>, var <em>Nyengat\u00fa<\/em>, <em>Modern Tup\u00ed<\/em>, <em>Yeral<\/em>) <kbd>yrl<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>njengatu<\/code>, njengatud. Asuala: Brasiilia, Colombia, Venezuela. K\u00f5nelejaid: 8000. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/yrl\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>omagua keel<\/strong> (<em>Omagua<\/em>) <kbd>omg<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>omagua<\/code>, omaguad. Asuala: Brasiilia, Peruu. K\u00f5nelejaid: 100. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/omg\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<br>Murded: aisuare murre (<em>Aizuare<\/em>).<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>pauserna keel<\/strong> (<em>Pauserna<\/em>) <kbd>psm<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>pauserna<\/code>, pausernad. Asuala: Boliivia. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/psm\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>potiguara keel<\/strong> (<em>Potigu\u00e1ra<\/em>, var <em>Potiguara<\/em>) <kbd>pog<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>potiguara<\/code>, potiguarad. Asuala: Brasiilia (Para\u00edba). <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/pog\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>siriono keel<\/strong> (<em>Sirion\u00f3<\/em>) <kbd>srq<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>siriono<\/code>, sirionod. Asuala: Boliivia. K\u00f5nelejaid: 400. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/srq\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>tapirape keel<\/strong> (<em>Tapirap\u00e9<\/em>) <kbd>taf<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>tapirape<\/code>, tapiraped. Asuala: Brasiilia (Mato Grosso). K\u00f5nelejaid: 500. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/taf\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>tenetehari keel<\/strong> (<em>Guajaj\u00e1ra<\/em>, var <em>Tenetehar<\/em>, <em>Teneteh\u00e1r<\/em>, <em>Tenetejara<\/em>) <kbd>gub<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>tenetehar<\/code>, teneteharid. Asuala: Brasiilia (Maranh\u00e3o). K\u00f5nelejaid: 15 000. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/gub\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>tenjarimi keel<\/strong> ~ kagvahivi keel (<em>Tenharim<\/em>, var <em>Kagwahiv<\/em>, <em>Cauaiua<\/em>) <kbd>pah<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>tenjarim<\/code>, tenjarimid. Asuala: Brasiilia (Amazonas). K\u00f5nelejaid: 790. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/pah\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666 Kagvahiva (kagvahivi) nimetus k\u00e4ib ka teiste l\u00e4hedaste h\u00f5imude (amundava, kajabi, juma, karipuna) kohta.<br>Murded: parintintini murre (<em>Parintint\u00edn<\/em>).<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>toba\u017eara keel<\/strong> (<em>Tobayara<\/em>, var <em>Tobajara<\/em>, <em>Tabajara<\/em>). Kiri: . Rahvas: <code>toba\u017eara<\/code>, toba\u017earad. Asuala: Brasiilia (Cear\u00e1). \u2666 Oli l\u00e4hedane tupinikini ja tupinamba keelele.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>tupari keel<\/strong> (<em>Tupar\u00ed<\/em>) <kbd>tpr<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>tupari<\/code>, tuparid. Asuala: Brasiilia (Rond\u00f4nia). K\u00f5nelejaid: 300. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/tpr\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>tupii keel<\/strong> (\u24d4 <em>\u00d1eengat\u00fa<\/em> &#8216;hea keel&#8217; ~ <em>\u00d1eendyba<\/em> &#8216;\u00fchiskeel&#8217; ~ <em>Ab\u00e1\u00f1eenga<\/em> &#8217;inimkeel&#8217;; <em>Tup\u00ed<\/em>, var <em>Tupi<\/em>, <em>Old Tupi<\/em>) <kbd>tpw<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>tupii<\/code>, tupiid. Asuala: Brasiilia (S\u00e3o Paulo). <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/tpw\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>tupii keeled<\/strong> (<em>Tupi languages<\/em>) \u2666<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>tupina keel<\/strong> (<em>Tupina<\/em>). Kiri: . Rahvas: <code>tupina<\/code>, tupinad. Asuala: Brasiilia. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>tupinamba keel<\/strong> (<em>Tupinamb\u00e1<\/em>, var <em>Tupinamba<\/em>) <kbd>tpn<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>tupinamba<\/code>, tupinambad. Asuala: Brasiilia (Rio de Janeiro). <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/tpn\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>tupinikini keel<\/strong> (<em>Tupiniquin<\/em>, var <em>Tupiniquin<\/em>) <kbd>tpk<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>tupinikin<\/code>, tupinikinid. Asuala: Brasiilia (Bahia, Esp\u00edrito Santo). <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/tpk\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>vajampi keel<\/strong>, van oiampi keel (<em>Wayampi<\/em>, var <em>Guayapi<\/em>, <em>Oiampi<\/em>, <em>Oyampi<\/em>) <kbd>oym<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>vajampi<\/code>, vajampid. Asuala: Brasiilia, Prantsuse Guajaana. K\u00f5nelejaid: 1200. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/oym\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">AeEX: muud ekvaatori keeled<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>jurakare keel<\/strong> (<em>Yuracare<\/em>, var <em>Yuracar\u00e9<\/em>) <kbd>yuz<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>jurakare<\/code>, jurakared. Asuala: Boliivia. K\u00f5nelejaid: 2700. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/yuz\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639.<\/a> \u2666 Enamasti arvatakse isoleeritud keeleks.<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>kajubaba keel<\/strong> ~ kajuvava keel (<em>Cayubaba<\/em>, var <em>Cayuvava<\/em>) <kbd>cyb<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>kajubaba<\/code>, kajubabad. Asuala: Boliivia. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/cyb\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>kariri keelkond<\/strong> (<em>Karir\u00ed<\/em> ~ <em>Cariri languages<\/em>) \u2666 Kirde-Brasiilias kunagi r\u00e4\u00e4gitud keeled.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>kuika-timote keelkond<\/strong> (<em>Cuica-Timote languages<\/em>) \u2666 Keeled on n\u00fc\u00fcdseks h\u00e4\u00e4bunud.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>trumai keel<\/strong> (<em>Trumai<\/em>) <kbd>tpy<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>trumai<\/code>, trumaid. Asuala: Brasiilia (Mato Grosso). K\u00f5nelejaid: 100. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/tpy\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">AeEZ: samuko keelkond<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>samuko keelkond<\/strong> (<em>Zamuco languages<\/em>) \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>ajoreo keel<\/strong> ~ aioreo keel (<em>Ayoreo<\/em>, var <em>Morotoco<\/em>) <kbd>ayo<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>ajoreo<\/code>, ajoreod. Asuala: Boliivia, Paraguay. K\u00f5nelejaid: 3000. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/ayo\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>t\u0161amakoko keel<\/strong> (<em>Chamacoco<\/em>, var <em>Ishiro<\/em>) <kbd>ceg<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>t\u0161amakoko<\/code>, t\u0161amakokod. Asuala: Paraguay. K\u00f5nelejaid: 1800. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/ceg\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">AeJ: hibaro-kando\u0161i h\u00f5imkond<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>hibaro-kando\u0161i h\u00f5imkond<\/strong> (<em>J\u00edbaro-Candosh\u00ed phylum<\/em>) \u2666<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">AeJJ: hibaro keelkond<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>hibaro keelkond<\/strong> (<em>Jivaroan<\/em> ~ <em>J\u00edbaro<\/em> ~ <em>J\u00edvaro languages<\/em>) \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>aguaruna keel<\/strong> (<em>Aguaruna<\/em>, var <em>Awajun<\/em>) <kbd>agr<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>aguaruna<\/code>, aguarunad. Asuala: Peruu. K\u00f5nelejaid: 38 300. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/agr\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>at\u0161uari keel<\/strong> (<em>Achuar-Shiwiar<\/em>, var <em>Achuara<\/em>) <kbd>acu<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>at\u0161uar<\/code>, at\u0161uarid. Asuala: Ecuador, Peruu. K\u00f5nelejaid: 5000. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/acu\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u0161uari keel<\/strong> (<em>Shuar<\/em>, var <em>Jibaro<\/em>, <em>Chiwaro<\/em>, <em>Shuara<\/em>) <kbd>jiv<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>\u0161uar<\/code>, \u0161uarid. Asuala: Ecuador. K\u00f5nelejaid: 46 700. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/jiv\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>vambisa keel<\/strong> (<em>Huambisa<\/em>, var <em>Wambisa<\/em>) <kbd>hub<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>vambisa<\/code>, vambisad. Asuala: Peruu. K\u00f5nelejaid: 9300. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/hub\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">AeJX: muud hibaro-kando\u0161i keeled<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u2020 <strong>esmeralda keel<\/strong> (<em>Esmeralde\u00f1o<\/em>, var <em>Esmeralda<\/em>, <em>Takame<\/em>, <em>Atacame<\/em>). Asuala: Ecuador. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>kando\u0161i keel<\/strong> (<em>Candoshi-Shapra<\/em>, var <em>Candox\u00ed<\/em>) <kbd>cbu<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>kando\u0161i<\/code>, kando\u0161id. Asuala: Peruu. K\u00f5nelejaid: 3000. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/cbu\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>kofani keel<\/strong> (\u24d4 <em>A&#8217;ingae<\/em>; <em>Cof\u00e1n<\/em>, var <em>Kof\u00e1n<\/em>, <em>Cof\u00e1ni<\/em>) <kbd>con<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>kofan<\/code>, kofanid. Asuala: Colombia, Ecuador. K\u00f5nelejaid: 1700. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/con\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666 Ethnologue arvab t\u0161ibt\u0161a keelte hulka.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>pume keel<\/strong> ~ jaruro keel (<em>Pum\u00e9<\/em>, var <em>Llaruro<\/em>, <em>Yaruro<\/em>) <kbd>yae<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>pume<\/code>, pumed. Asuala: Venezuela. K\u00f5nelejaid: 5800. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/yae\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666 Ethnologue arvab liigitamata keeleks.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">AeM: makrotukano h\u00f5imkond<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>makrotukano h\u00f5imkond<\/strong> (<em>Macro-Tucanoan phylum<\/em>) \u2666<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">AeMC: katukina keelkond<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>katukina keelkond<\/strong> (<em>Katukinan<\/em> ~ <em>Catuquina languages<\/em>) \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>kanamari keel<\/strong> (<em>Kanamar\u00ed<\/em>, var <em>Canamari<\/em>) <kbd>knm<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>kanamari<\/code>, kanamarid. Asuala: Brasiilia (Amazonas). K\u00f5nelejaid: 1700. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/knm\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>katavi\u0161i keel<\/strong> (<em>Katawixi<\/em>, var <em>Catauichi<\/em>) <kbd>xat<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>katavi\u0161i<\/code>, katavi\u0161id. Asuala: Brasiilia (Amazonas). K\u00f5nelejaid: 10. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/xat\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>katukina keel<\/strong> (<em>Katuk\u00edna<\/em>, var <em>Catuquina<\/em>, <em>Catuquino<\/em>) <kbd>kav<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>katukina<\/code>, katukinad. Asuala: Brasiilia (Acre). K\u00f5nelejaid: 1. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/kav\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">AeMM: maku keelkond<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>maku keelkond<\/strong> (<em>Maku<\/em> ~ <em>Puinavean<\/em> ~ <em>Nadahup languages<\/em>) \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>hupde keel<\/strong>, van maku keel (<em>Hupd\u00eb<\/em>, var <em>Hupd\u00e1 Mak\u00fa<\/em>, <em>Mac\u00fa de Tucano<\/em>, <em>Mac\u00fa<\/em>) <kbd>jup<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>hupde<\/code>, hupded. Asuala: Brasiilia (Amazonas). K\u00f5nelejaid: 1200. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/jup\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666 Andmed vastuolulised, vrd mako keel..<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">AeMT: tukano keelkond<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>tukano keelkond<\/strong> (<em>Tucano<\/em> ~ <em>Tucanoan languages<\/em>) \u2666<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>avi\u0161iri keel<\/strong> (<em>Tekiraka<\/em>, var <em>Tequiraca<\/em>, <em>Auishiri<\/em>, <em>Avishiri<\/em>, <em>Auixira<\/em>). Kiri: . Rahvas: <code>avi\u0161iri<\/code>, avi\u0161irid. Asuala: Peruu. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>hobokana keel<\/strong> (<em>Hobocana<\/em>). Asuala: Brasiilia. \u2666 Napid andmed.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>koreguahe keel<\/strong> (<em>Koreguaje<\/em>, var <em>Correguaje<\/em>) <kbd>coe<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>koreguahe<\/code>, koreguahed. Asuala: Colombia. K\u00f5nelejaid: 2200. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/coe\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>makaguahe keel<\/strong> (<em>Macaguaje<\/em>) <kbd>mcl<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>makaguahe<\/code>, makaguahed. Asuala: Colombia. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/mcl\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>orehoni keel<\/strong>, van koto keel (<em>Orej\u00f3n<\/em>, var <em>Coto<\/em>, <em>Koto<\/em>) <kbd>ore<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>orehon<\/code>, orehonid. Asuala: Peruu. K\u00f5nelejaid: 190. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/ore\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>sekoia keel<\/strong> (<em>Secoya<\/em>) <kbd>sey<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>sekoia<\/code>, sekoiad. Asuala: Ecuador, Peruu. K\u00f5nelejaid: 690. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/sey\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<br>Murded: piohe murre (<em>Pioj\u00e9<\/em>) \u2666 V\u00f5ib olla ka siona keele murre.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>siona keel<\/strong> (<em>Siona<\/em>) <kbd>snn<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>siona<\/code>, sionad. Asuala: Colombia, Ecuador. K\u00f5nelejaid: 550. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/snn\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>tama keel<\/strong> (<em>Tama<\/em>) <kbd>ten<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>tama<\/code>, tamad. Asuala: Colombia. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/ten\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>tukano keel<\/strong>, van tukaano keel (\u24d4 <em>Dahsey\u00e9<\/em>; <em>Tucano<\/em>) <kbd>tuo<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>tukano<\/code>, tukanod. Asuala: Brasiilia, Colombia. K\u00f5nelejaid: 4600. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/tuo\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">AeMX: muud makrotukano keeled<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>arutani keel<\/strong>, van auake keel (<em>Arutani<\/em>, var <em>Awake<\/em>, <em>Auaqu\u00e9<\/em>, <em>Auaque<\/em>) <kbd>atx<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>arutani<\/code>, arutanid. Asuala: Brasiilia, Venezuela. K\u00f5nelejaid: 42. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/atx\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>juri keel<\/strong> (<em>Yuri<\/em>, var <em>Carabayo<\/em>). Asuala: Brasiilia, Colombia. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li>\u2020 <strong>kanit\u0161ana keel<\/strong> (<em>Canichana<\/em>) <kbd>caz<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>kanit\u0161ana<\/code>, kanit\u0161anad. Asuala: Boliivia. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/caz\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>movima keel<\/strong> (\u24d4 <em>chosine\u0142 di\u2019 mowi:maj<\/em>; <em>Movima<\/em>, var <em>Mobima<\/em>) <kbd>mzp<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>movima<\/code>, movimad. Asuala: Boliivia. K\u00f5nelejaid: 1500. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/mzp\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>munit\u0161e keel<\/strong> (<em>Muniche<\/em>, var <em>Munichi<\/em>, <em>Munich\u00e9<\/em>) <kbd>myr<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>munit\u0161e<\/code>, munit\u0161ed. Asuala: Peruu. K\u00f5nelejaid: 3. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/myr\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>sape keel<\/strong> (<em>Sap\u00e9<\/em>, var <em>Caliana<\/em>, <em>Chirichano<\/em>, <em>Calina<\/em>?) <kbd>spc<\/kbd>. Kiri: . Rahvas: <code>sape<\/code>, saped. Asuala: Venezuela. K\u00f5nelejaid: 5. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/spc\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n\n\n\n<li><strong>tikuna keel<\/strong> ~ tukuna keel (<em>Ticuna<\/em>, var <em>Tucuna<\/em>) <kbd>tca<\/kbd>. Kiri: ladina. Rahvas: <code>tikuna<\/code>, tikunad. Asuala: Colombia, Peruu. K\u00f5nelejaid: 48 600. <a href=\"https:\/\/iso639-3.sil.org\/code\/tca\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">ISO 639<\/a>. \u2666<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Klassifikatsioonist<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Andi-ekvaatori suurh\u00f5imkonna h\u00fcpotees (1960) oli osa Joseph Greenbergi katsest n\u00e4idata kogu Ameerika indiaani keelte \u00fchist algup\u00e4ra. Algses esituses koosnes Andi-ekvaatori keelte osa neljast harust: Andi (AeA), hibaro (AeJ), makrotukano (AeM) ja ekvaatori (AeE) keeltest.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uusimas, 2007. a k\u00e4sitluses jagunevad L\u00f5una-Ameerika keeled k\u00f5igepealt Andi-t\u0161ibt\u0161a-paesi, ekvaatori-tukano ja \u017eee-pano-kariibi haruks, viimase kohta l\u00e4hemalt vt <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/gp-zee-pano-kariibi-suurhoimkond\/\" data-type=\"post\" data-id=\"20055\">\u017eee-pano-kariibi suurh\u00f5imkonna<\/a> alt. Esimene haru jaguneb <a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/mc-makrotsibtsa-hoimkond\/\" data-type=\"post\" data-id=\"20130\">t\u0161ibt\u0161a-paesi<\/a> ja Andi osaks. Andi osa omakorda jaguneb r\u00fchmadesse, millest suurimad on L\u00f5una-Andi ning P\u00f5hja-Andi. Teine, ekvaatori-tukano haru jaguneb kaheks osaks: ekvaatori keelteks ja makrotukano keelteks, kummalgi on mitu r\u00fchma. T\u00e4psemalt on jaotus j\u00e4rgmine (sulgudes siinse registri jaotise t\u00e4his, mille alla nimetatud keeled kuuluvad):<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Andi-t\u0161ibt\u0161a-paesi haru\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Andi\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>aimara (AeAJ)<\/li>\n\n\n\n<li>itukale-sabela (urarina AeAX, vaorani Ii02)<\/li>\n\n\n\n<li>kahuapana-saparo (AeAZ)<\/li>\n\n\n\n<li>ket\u0161ua (AeAX)<\/li>\n\n\n\n<li>L\u00f5una-Andi (kavaskari AeAX, mapudunguni AeAA jt)<\/li>\n\n\n\n<li>P\u00f5hja-Andi (leko AeAX, set\u0161ura AeAX jt)<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/mc-makrotsibtsa-hoimkond\/\" data-type=\"post\" data-id=\"20130\">t\u0161ibt\u0161a-paesi<\/a> (Mc)\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>makropaesi (McP)<\/li>\n\n\n\n<li>makrot\u0161ibt\u0161a (McC)<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li>ekvaatori-tukano haru\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>ekvaatori\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>hibaro-kando\u0161i (AeJ)<\/li>\n\n\n\n<li>jurakare (AeEX)<\/li>\n\n\n\n<li>kajubaba (AeEX)<\/li>\n\n\n\n<li>kariri-tupii (AeEX, AeET)<\/li>\n\n\n\n<li>makroaravaki (AeEA)<\/li>\n\n\n\n<li>piaroa (AeES)<\/li>\n\n\n\n<li>samuko (AeEZ)<\/li>\n\n\n\n<li>taruma (GpCX)<\/li>\n\n\n\n<li>timote (AeEX)<\/li>\n\n\n\n<li>trumai (AeEX)<\/li>\n\n\n\n<li>+ eraldi ridadena m\u00f5ned registris puuduvad \u00fcksikkeeled: kot\u0161e (kamsa), tu\u0161a.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li>makrotukano\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>avi\u0161iri (AeMT)<\/li>\n\n\n\n<li>huari (aikanani Ii02)<\/li>\n\n\n\n<li>kaliana-maku (AeMM)<\/li>\n\n\n\n<li>katukina (AeMC)<\/li>\n\n\n\n<li>movima (AeMX)<\/li>\n\n\n\n<li>munit\u0161e (AeMX)<\/li>\n\n\n\n<li>nambikvara (GpCX)<\/li>\n\n\n\n<li>puinave (Ii02)<\/li>\n\n\n\n<li>tikuna-juri (AeMX)<\/li>\n\n\n\n<li>tukano (AeMT)<\/li>\n\n\n\n<li>+ eraldi ridadena mitu registris puuduvat \u00fcksikkeelt: gamela, irant\u0161e, kanit\u0161ana, kapi\u0161ana (kanoe), koaia (kvaza), natu, pankararu, \u0161ukuru, umani (vamoe)<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/gp-zee-pano-kariibi-suurhoimkond\/\" data-type=\"post\" data-id=\"20055\">\u017eee-pano-kariibi<\/a> haru (Gp)\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>makrokariibi (GpC)<\/li>\n\n\n\n<li>makropano (GpP)<\/li>\n\n\n\n<li>makro\u017eee (GpG)<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u00fcstemaatiline register. Sh aimara ja guaranii keel.<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1304],"tags":[1305,1306],"class_list":["post-20026","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-linguae","tag-linguae","tag-maailma-keeled"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20026","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20026"}],"version-history":[{"count":24,"href":"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20026\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28020,"href":"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20026\/revisions\/28020"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20026"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20026"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/teatmik.eki.ee\/teatmik\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20026"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}